หัวใจเต้นผิดจังหวะในผู้สูงอายุ อันตรายแค่ไหน?

ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Cardiac Arrhythmia) เป็นภาวะที่หัวใจเต้นเร็วเกินไป ช้าเกินไป หรือเต้นไม่สม่ำเสมอ ซึ่งอาจพบได้มากในผู้สูงอายุ เนื่องจากการเสื่อมของระบบการนำไฟฟ้าหัวใจตามอายุ รวมถึงโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ เป็นต้น

จากข้อมูลขององค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า โรคหัวใจและหลอดเลือด เป็นสาเหตุอันดับหนึ่งของการเสียชีวิตทั่วโลก และ ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ เป็นหนึ่งในภาวะแทรกซ้อนที่อันตรายที่สุด โดยเฉพาะเมื่อเกิดร่วมกับภาวะ กล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน ผู้สูงอายุจึงเป็นกลุ่มเสี่ยงที่ต้องได้รับการดูแลและเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

สาเหตุของภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะในผู้สูงอายุ

• ความเสื่อมของเซลล์นำไฟฟ้าหัวใจ
  เมื่ออายุมากขึ้น เซลล์ที่ควบคุมการเต้นของหัวใจเสื่อมลง ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะได้ง่ายขึ้น
• ผลข้างเคียงของยา หรือการใช้ยาหลายชนิดร่วมกัน
  ผู้สูงอายุมักใช้ยาหลายตัวร่วมกัน ซึ่งอาจมีผลกระทบต่อระบบไฟฟ้าหัวใจ
• โรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง
  โรคเหล่านี้ส่งผลต่อหลอดเลือดหัวใจโดยตรง เพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ
• กล้ามเนื้อหัวใจหนา หรือหัวใจโตจากโรคประจำตัว
  กล้ามเนื้อหัวใจที่หนาหรือโตขึ้นทำให้ระบบการนำไฟฟ้าผิดปกติ จนหัวใจเต้นผิดจังหวะ
• ขาดโพแทสเซียมหรือแมกนีเซียม
  แร่ธาตุเหล่านี้มีบทบาทสำคัญต่อการส่งสัญญาณของหัวใจ หากขาดจะเพิ่มความเสี่ยง

อาการที่ควรสังเกต

• ใจสั่น หัวใจเต้นแรงผิดปกติ
  ผู้ป่วยจะรู้สึกหัวใจเต้นเร็วหรือแรงผิดปกติ จนรับรู้ได้ชัดเจน
• เวียนศีรษะ หน้ามืด เป็นลม
  เนื่องจากเลือดสูบฉีดไม่สม่ำเสมอ ทำให้สมองได้รับออกซิเจนน้อยลง
• แน่นหน้าอก อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
  หัวใจทำงานผิดปกติ ส่งผลให้ร่างกายไม่มีพลังงานเพียงพอ
• หายใจลำบาก หรือหายใจเร็วผิดปกติ
  เป็นผลจากหัวใจที่ไม่สามารถส่งเลือดไปยังปอดและร่างกายได้ดี
• หมดสติแบบกะทันหัน
  กรณีรุนแรง หัวใจหยุดเต้นกะทันหันทำให้หมดสติทันที ควรรีบช่วยเหลือ

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

• ลิ่มเลือดอุดตัน (Stroke) โดยเฉพาะชนิด AF (Atrial Fibrillation)
  เป็นชนิดที่หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ ทำให้เลือดไหลเวียนผิดปกติ เกิดลิ่มเลือดได้ง่า
• หัวใจล้มเหลว (Heart Failure)
  หัวใจไม่สามารถบีบตัวได้ดีพอ ทำให้ร่างกายขาดเลือดและออกซิเจน
• หมดสติ หรือเกิดอุบัติเหตุจากการล้ม
  เมื่อหัวใจเต้นผิดปกติ จะทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอจนผู้ป่วยหมดสติ
• เสียชีวิตแบบเฉียบพลัน หากไม่ได้รับการรักษา
  หากหัวใจหยุดเต้นทันที และไม่ได้รับการช่วยชีวิต อาจเสียชีวิตทันที
   

แนวทางการดูแลและฟื้นฟูในผู้สูงอายุ

• ดูแลสุขภาพอย่างใกล้ชิด
  ตรวจวัดชีพจร ความดัน และติดตามสัญญาณชีพทุกวันโดยเจ้าหน้าที่
• วางแผนการรับประทานยาให้ตรงเวลา
  การกินยาให้ตรงเวลาและถูกต้องช่วยควบคุมอาการและป้องกันภาวะแทรกซ้อนได้
• ควบคุมอาหารอย่างเหมาะสม
  ลดไขมันอิ่มตัว น้ำตาล และโซเดียม พร้อมเพิ่มอาหารที่ดีต่อหัวใจ
• ส่งเสริมกิจกรรมเบา ๆ เป็นประจำ
  เช่น การเดินเล่น หรือฝึกหายใจ เพื่อให้หัวใจได้ออกแรงอย่างเหมาะสม
• สนับสนุนด้านจิตใจและอารมณ์
  พูดคุย รับฟัง และจัดกิจกรรมที่ช่วยลดความเครียดให้ผู้ป่วยรู้สึกผ่อนคลาย

[ติดต่อสอบถาม]