วิธีสังเกตอาการ “สโตรก” ในผู้สูงอายุ รู้เร็วช่วยได้ทัน ลดความเสี่ยงอันตราย

วิธีสังเกตอาการ “สโตรก” ในผู้สูงอายุ รู้เร็วช่วยได้ทัน ลดความเสี่ยงอันตราย

“สโตรก” หรือโรคหลอดเลือดสมอง เป็นหนึ่งในโรคที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุ และถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรีบเข้ารับการรักษาอย่างรวดเร็ว เพราะหากช่วยเหลือไม่ทัน อาจส่งผลให้เกิดอัมพฤกษ์ อัมพาต หรือรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้

สิ่งสำคัญคือ โรคสโตรกมักเกิดขึ้นแบบกะทันหัน หลายครั้งคนใกล้ตัวอาจไม่ทันสังเกตอาการ ทำให้พลาดช่วงเวลาสำคัญในการรักษา ดังนั้นการเรียนรู้วิธีสังเกตอาการเบื้องต้น จึงช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาและฟื้นตัวได้มากขึ้น

สโตรก คืออะไร?

สโตรก (Stroke) คือภาวะที่เลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอ เกิดได้จาก

• หลอดเลือดสมองตีบหรืออุดตัน
• หลอดเลือดสมองแตก

เมื่อสมองขาดเลือด เซลล์สมองจะเริ่มเสียหายอย่างรวดเร็ว จึงจำเป็นต้องได้รับการรักษาโดยเร็วที่สุด

อาการเตือนของสโตรก ที่ควรรีบสังเกต

1. หน้าเบี้ยว ปากตก

สังเกตได้จากเวลายิ้ม มุมปากข้างหนึ่งตก หรือใบหน้าไม่เท่ากัน

2. แขนขาอ่อนแรง ชาครึ่งซีก

ผู้ป่วยอาจยกแขนไม่ขึ้น แขนตก ไม่มีแรง หรือรู้สึกชาบริเวณแขนและขาข้างใดข้างหนึ่ง

3. พูดไม่ชัด พูดลำบาก

พูดติดขัด พูดไม่เป็นคำ หรือฟังไม่เข้าใจ ทั้งที่ก่อนหน้านี้พูดได้ปกติ

4. เดินเซ เวียนหัว สูญเสียการทรงตัว

บางรายอาจมีอาการเดินไม่ตรง ทรงตัวลำบาก หรือเวียนศีรษะอย่างรุนแรงแบบเฉียบพลัน

5. ตามัว มองเห็นผิดปกติ

มองเห็นภาพซ้อน มองไม่ชัด หรือสูญเสียการมองเห็นข้างใดข้างหนึ่งทันที

6. ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน

โดยเฉพาะอาการปวดแบบไม่เคยเป็นมาก่อน อาจเป็นสัญญาณของหลอดเลือดสมองแตก

เทคนิคจำง่าย “FAST” ช่วยสังเกตสโตรก

วิธีสังเกตอาการสโตรกที่นิยมใช้ คือหลัก “FAST”

• F (Face) : หน้าเบี้ยว ปากตก
• A (Arm) : แขนขาอ่อนแรง
• S (Speech) : พูดไม่ชัด
• T (Time) : รีบพาส่งโรงพยาบาลทันที

หากพบอาการข้อใดข้อหนึ่ง แม้อาการจะหายไปเอง ก็ไม่ควรนิ่งนอนใจ

ใครบ้างที่เสี่ยงเป็นสโตรก?

• ผู้สูงอายุ
• ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง
• ผู้ป่วยเบาหวาน
• ผู้ที่มีไขมันในเลือดสูง
• ผู้สูบบุหรี่
• ผู้ที่ไม่ค่อยออกกำลังกาย

วิธีลดความเสี่ยงโรคสโตรก

• ควบคุมความดัน เบาหวาน และไขมัน
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์
• พักผ่อนให้เพียงพอ
• หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และแอลกอฮอล์

การดูแลผู้สูงอายุอย่างใกล้ชิด ช่วยสังเกตอาการได้เร็วขึ้น

ผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัว หรือเคยมีภาวะเสี่ยงเกี่ยวกับหลอดเลือด ควรได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด เพราะอาการสโตรกอาจเกิดขึ้นได้แบบกะทันหัน โดยเฉพาะในกลุ่มที่ช่วยเหลือตัวเองได้น้อย หรืออยู่ใน ศูนย์ดูแลผู้ป่วยติดเตียง ที่ต้องมีผู้ดูแลคอยเฝ้าสังเกตอาการผิดปกติอย่างต่อเนื่อง

สรุป

สโตรกเป็นโรคอันตรายที่ต้องแข่งกับเวลา ยิ่งสังเกตอาการได้เร็วและเข้ารับการรักษาไว โอกาสฟื้นตัวก็ยิ่งมากขึ้น การเรียนรู้สัญญาณเตือนเบื้องต้นจึงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับทุกครอบครัว โดยเฉพาะบ้านที่มีผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมอง

สำหรับผู้สูงอายุที่ต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิด การมีผู้เชี่ยวชาญคอยสังเกตอาการและดูแลอย่างต่อเนื่อง จะช่วยลดความเสี่ยงและเพิ่มความอุ่นใจให้กับครอบครัวได้มากขึ้น โดยทาง มายลักษณ์ เนอร์สซิ่งโฮม

พร้อมดูแลทั้งด้านสุขภาพ การใช้ชีวิตประจำวัน และเฝ้าระวังอาการผิดปกติอย่างใกล้ชิดตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อให้ผู้สูงอายุได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมในทุกช่วงเวลา