กล้ามเนื้อลีบ เพราะขยับน้อย ฟื้นฟูอย่างไรดี?

กล้ามเนื้อลีบ เพราะขยับน้อย ฟื้นฟูอย่างไรดี?

ในผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียง ปัญหา “กล้ามเนื้อลีบ” เป็นสิ่งที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในผู้ที่มีการเคลื่อนไหวน้อยหรือไม่สามารถลุกเดินได้ตามปกติ เมื่อร่างกายไม่ได้ใช้งานกล้ามเนื้ออย่างต่อเนื่อง จะส่งผลให้กล้ามเนื้ออ่อนแรง ลีบเล็กลง และอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น ข้อติด แข็งตัว หรือเสี่ยงต่อการหกล้มมากขึ้น

บทความนี้จะพาคุณเข้าใจสาเหตุ และวิธีดูแลเพื่อช่วยฟื้นฟูกล้ามเนื้อให้ดีขึ้นอย่างปลอดภัย

สาเหตุของกล้ามเนื้อลีบในผู้สูงอายุ

กล้ามเนื้อลีบไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่ค่อยๆ เกิดจากพฤติกรรมและสภาพร่างกาย เช่น

• การนอนหรืออยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานาน
• ขาดการออกกำลังกายหรือขยับร่างกาย
• ภาวะเจ็บป่วยเรื้อรัง
• การได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ โดยเฉพาะโปรตีน
• อายุที่เพิ่มขึ้น ทำให้มวลกล้ามเนื้อลดลงตามธรรมชาติ

สัญญาณที่ควรระวัง

หากพบอาการเหล่านี้ ควรเริ่มดูแลทันที

• แขน ขาเล็กลงอย่างเห็นได้ชัด
• อ่อนแรง ลุกนั่งหรือจับของได้ยาก
• เคลื่อนไหวช้าลง หรือทรงตัวไม่ดี
• มีอาการปวดเมื่อยหรือข้อติด

วิธีดูแลและฟื้นฟูกล้ามเนื้อให้ดีขึ้น

1. ขยับร่างกายอย่างสม่ำเสมอ

แม้จะเป็นผู้ป่วยติดเตียง ก็สามารถขยับร่างกายได้ เช่น

• บริหารแขน ขาเบาๆ
• เปลี่ยนท่าทางทุก 2–3 ชั่วโมง
• ฝึกยกแขน กำมือ หรือขยับข้อเท้า

การเคลื่อนไหวเล็กๆ เหล่านี้ช่วยกระตุ้นกล้ามเนื้อและลดการลีบได้

2. กายภาพบำบัดอย่างเหมาะสม

การทำกายภาพบำบัดโดยผู้เชี่ยวชาญ จะช่วยฟื้นฟูการทำงานของกล้ามเนื้อได้อย่างถูกวิธี ลดความเสี่ยงบาดเจ็บ และช่วยให้ร่างกายแข็งแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง

3. รับประทานอาหารให้ครบถ้วน

โภชนาการมีผลอย่างมากต่อการฟื้นฟูกล้ามเนื้อ โดยควรเน้น

• โปรตีน เช่น ไข่ ปลา เนื้อสัตว์ นม
• วิตามินและแร่ธาตุ
• ดื่มน้ำให้เพียงพอ

4. ดูแลอย่างใกล้ชิดโดยผู้เชี่ยวชาญ

สำหรับผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยที่ไม่สามารถดูแลตัวเองได้ การมีผู้ดูแลที่มีความรู้จะช่วยป้องกันและชะลออาการกล้ามเนื้อลีบได้อย่างมีประสิทธิภาพ

มายลักษณ์ เนอร์สซิ่งโฮม ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ศูนย์ดูแลฟื้นฟูผู้ป่วย ช่วยดูแลอย่างครบวงจร

ศูนย์ดูแลผู้ป่วยและผู้สูงอายุของเรา ให้ความสำคัญกับการป้องกันและฟื้นฟูภาวะกล้ามเนื้อลีบ โดยมีทีมผู้ดูแลและผู้เชี่ยวชาญคอยช่วยเหลืออย่างใกล้ชิด ทั้งการขยับร่างกาย กายภาพบำบัด และการดูแลโภชนาการอย่างเหมาะสม 

สรุป

กล้ามเนื้อลีบจากการขยับร่างกายน้อยสามารถป้องกันและฟื้นฟูได้ หากได้รับการดูแลอย่างถูกวิธีและสม่ำเสมอ การเริ่มต้นดูแลตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น แข็งแรงขึ้น และลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว

Myluck Nursing Home